Kiedy wszystko działo się naraz, gubiłam własny rytm
Najtrudniejsze w przeciążeniu bywa dla mnie to, że wszystko wydaje się równie pilne. Rozmowa jeszcze we mnie trwa, a już trzeba odpowiedzieć na wiadomość. Pojawia się pomysł, który chciałabym zatrzymać, ale uwagę przyciąga kolejna sprawa. Zanim zdążę usłyszeć własną myśl do końca, jestem już gdzie indziej.
10/14/20263 min read
Najtrudniejsze w przeciążeniu bywa dla mnie to, że wszystko wydaje się równie pilne. Rozmowa jeszcze we mnie trwa, a już trzeba odpowiedzieć na wiadomość. Pojawia się pomysł, który chciałabym zatrzymać, ale uwagę przyciąga kolejna sprawa. Zanim zdążę usłyszeć własną myśl do końca, jestem już gdzie indziej. Tak właśnie wyobrażam sobie gubienie własnego rytmu. Dzień toczy się dalej, uczestniczę w nim, reaguję, a coraz trudniej mi poczuć, przy czym właściwie chcę teraz być. Nawet rzeczy, które lubię, zaczynają domagać się ode mnie więcej, niż w tej chwili mogę im dać. Kiedy opowiadałam o swoim wyczerpaniu, użyłam obrazu ciężkiego wozu codzienności. Dzisiaj widzę w nim także te wszystkie drobne sprawy, które dokładamy niemal bez zastanowienia. Każda z osobna wydaje się lekka. Ich wspólny ciężar poznajemy dopiero po czasie.
Dlatego chcę zatrzymać się przy chwili, w której zaczyna być za dużo. Jak ją rozpoznać? I jak zrobić miejsce na jedną rzecz, kiedy cała reszta woła jednocześnie?
Każda sprawa osobno wyglądała rozsądnie
Odpowiedzieć na wiadomość. Przygotować materiały. Dokończyć tekst. Ustalić termin. Pamiętać o domowych obowiązkach. Pojedynczo te zadania mogą wydawać się niewielkie. Trudność pojawia się wtedy, gdy wszystkie domagają się uwagi w tym samym czasie. Jeszcze myślę o jednej sprawie, a już ktoś pyta o następną. Wracam do pracy i potrzebuję chwili, żeby przypomnieć sobie, na czym skończyłam. W takich warunkach łatwo zacząć oceniać siebie: dlaczego dzisiaj wszystko zajmuje mi tyle czasu? Przecież umiem to zrobić. To ważny moment. Umiejętność wykonania zadania i warunki, w których próbuję je wykonać, są dwiema różnymi sprawami.
Przełączanie uwagi również wymaga pracy
Joshua Rubinstein, David Meyer i Jeffrey Evans badali, co dzieje się podczas przechodzenia między zadaniami wymagającymi różnych reguł działania. W eksperymentach przełączanie wiązało się z kosztem czasowym, który zależał między innymi od złożoności zadań. Wyniki pomagają zrozumieć, dlaczego częsta zmiana zajęcia może spowalniać wykonanie pracy. Dotyczy to ludzkiej uwagi ogólnie, nie wyłącznie wysokiej wrażliwości. Ta wiedza daje mi inną perspektywę na dzień pełen przerw. Mogę przez wiele godzin być zajęta, a jednocześnie mieć niewiele okazji do spokojnego domknięcia jednej rzeczy. Wtedy warto przyjrzeć się organizacji pracy, liczbie wymagań i temu, co przerywa skupienie.
Czasem potrzebuję wyraźniej ustalić kolejność. Czasem ograniczyć dostępność. Innym razem przyznać, że zakres obowiązków przekracza możliwości danego dnia.
Gdzie pojawia się wysoka wrażliwość?
Podatność na przeciążenie jest jednym z obszarów opisywanych w badaniach nad wrażliwością przetwarzania sensorycznego. Towarzyszą jej między innymi pogłębione przetwarzanie doświadczeń i większa reaktywność na otoczenie. Sposób funkcjonowania zależy jednak również od środowiska oraz aktualnych obciążeń.
W badaniu Arne Eversa i współpracowników stwierdzono związki wysokiej wrażliwości z niektórymi aspektami stresu w pracy. Wynik wskazuje na znaczenie tego obszaru, ale nie oznacza, że wrażliwość sama w sobie przesądza o wypaleniu albo zdolnościach zawodowych. Dla mnie jest to zachęta do poznawania warunków, w których mogę korzystać ze swoich możliwości. Kiedy mam przestrzeń na skupienie, moja dokładność i zaangażowanie mogą służyć pracy. Kiedy próbuję odpowiadać na wszystko naraz, trudniej mi z nich korzystać.
Odzyskać rytm, zanim zaplanuję jeszcze więcej
Moje doświadczenie wypalenia pozostaje ważnym punktem odniesienia. Nie chcę opisywać go jedną cechą temperamentu ani sprowadzać do kwestii organizacji. Widzę natomiast, jak istotne jest dzisiaj uwzględnianie własnych granic w planach, które tworzę. Zamiast pytać wyłącznie „jak zmieścić więcej?”, chcę również pytać: co rzeczywiście wymaga mojej uwagi? Co można przełożyć? Przy czym potrzebuję wsparcia? Ile czasu zajmie wykonanie tej pracy razem z przygotowaniem i odpoczynkiem?
Odzyskiwanie rytmu może oznaczać ustalenie z innymi spokojniejszego sposobu kontaktu. Może wymagać rozmowy o podziale obowiązków. Niekiedy potrzebna jest zmiana terminu albo zakresu zadania. Sama chwila ciszy nie usunie nadmiaru pracy, ale może pomóc wyraźniej go zobaczyć.
Jedna kartka i jeden następny krok
Jeśli dzisiaj również masz poczucie, że wszystko dzieje się naraz, spróbuj zapisać sprawy, które zajmują Twoją uwagę. Wybierz tę, którą chcesz zająć się teraz, i nazwij najbliższą czynność możliwą do wykonania. W swojej praktyce Psychegrafii mogę zacząć także od rysunku. Nadać liniom i kolorom formę tego, co przeżywam, a później poszukać słów: co mnie obciąża, na co mam wpływ, o czym potrzebuję porozmawiać? Traktuję to jako sposób przyglądania się własnemu doświadczeniu.
Dzisiaj nadal lubię działać i tworzyć. Chcę jednak budować codzienność, w której moje pomysły mają czas dojrzewać, a ja mam siłę je realizować.
Mój rytm zasługuje na miejsce w planie — tak samo jak zadania, które są dla mnie ważne.
Psychegrafia
Grażyna Pajewska
05-807 Owczarnia
ul. Artystyczna 13
NIP: 951-197-33-75
Kontakt
biuro@psychegrafia.pl
+48 735 762 765
+48 788 234 042
Wszelkie prawa zastrzeżone © Psychegrafia, Grażyna Pajewska 2026.


