Muzyka, obraz, światło — jak mocno potrafiło poruszyć mnie piękno
Zanim zaczęłam szukać słów wyjaśniających moją wrażliwość, miałam muzykę. Jako mała dziewczynka ciągle śpiewałam. Kiedy skończyłam piętnaście lat, dostałam się do Studia Buffo w Warszawie. Grałam też na gitarze i uwielbiałam to. Śpiewałam w kościelnym chórze.
10/12/20264 min read
Zanim zaczęłam szukać słów wyjaśniających moją wrażliwość, miałam muzykę. Jako mała dziewczynka ciągle śpiewałam. Kiedy skończyłam piętnaście lat, dostałam się do Studia Buffo w Warszawie. Grałam też na gitarze i uwielbiałam to. Śpiewałam w kościelnym chórze. Muzyka towarzyszy mi do dzisiaj. Słucham jej niemal cały czas, a w różnych momentach życia pozostaje jednym z moich najważniejszych źródeł wsparcia. Myśląc o sobie, trudno mi oddzielić historię tego, co przeżywałam, od dźwięków, które mi towarzyszyły. Postanowiłam wrócić do gitary. Marzę również, żeby nauczyć się grać na handpanie. Jest w tym pragnieniu radość: możliwość ponownego spotkania z czymś, co od dawna jest moje, i odkrycia czegoś zupełnie nowego.
Dźwięki, które mają dla mnie znaczenie
O wysokiej wrażliwości często mówi się poprzez trudności: nadmiar bodźców, zmęczenie, intensywne przeżywanie. Chcę opowiedzieć również o tej stronie, dzięki której świat potrafi dostarczać mi tak wiele przyjemności i wzruszeń.
W badaniach nad wrażliwością przetwarzania sensorycznego wyróżnia się między innymi wrażliwość estetyczną — związaną z reagowaniem na sztukę i piękno przyrody. To jeden z aspektów badanej cechy. Samo zamiłowanie do muzyki czy malarstwa nie wystarcza oczywiście, żeby określić kogoś jako osobę wysoko wrażliwą. Dla mnie muzyka jest czymś bardzo osobistym. Mogę jej słuchać, mogę śpiewać, mogę sama wydobyć dźwięk z instrumentu. Każda z tych możliwości daje inny rodzaj kontaktu z przeżyciem. Czasem chcę znaleźć melodię pasującą do mojego nastroju. Innym razem potrzebuję czegoś, co pomoże mi zmienić atmosferę chwili.
Badania potwierdzają, że muzyka może wpływać na reakcje związane ze stresem. Martina de Witte i współpracownicy przeanalizowali 104 randomizowane badania obejmujące 9617 uczestników. Średnio interwencje muzyczne sprzyjały obniżeniu psychologicznych i fizjologicznych wskaźników stresu. Badano jednak różne formy pracy i różne grupy osób, więc wynik nie oznacza, że każdy utwór uspokaja każdego słuchacza. Dlatego ważne pozostaje moje własne doświadczenie: czego chcę teraz słuchać, jak reaguję i czy po tej muzyce jest mi lepiej. Czasem potrzebuję energii, czasem ukojenia, a czasem ciszy.
Kwiatek na wzgórzu
Z obrazem wiąże się inne wspomnienie. Pierwsza klasa szkoły podstawowej, pierwsza lekcja. Pani poprosiła, żebyśmy narysowali początek roku. Narysowałam kwiatek na wzgórzu. W obowiązującej wtedy skali ocen od dwóch do pięciu dostałam trzy z minusem. Nauczycielka powiedziała przy całej klasie: „Ty sobie tak rozpoczęcie roku wyobrażasz?”. Pamiętam pustkę w głowie. Dopiero po latach potrafię opowiedzieć, co działo się wtedy w moim życiu. Jako jedyna z grupy przedszkolnej zostałam zapisana do innej klasy. Czułam się źle, samotna i odrzucona. Dzisiaj właśnie z tym doświadczeniem łączę tamten kwiatek. To moje obecne odczytanie własnego rysunku, oparte na pamięci i znajomości swojej historii. Ten obraz ma dla mnie znaczenie, którego wtedy nie umiałam wyjaśnić.
Kiedy wracam myślami do tej lekcji, chciałabym usłyszeć inne pytanie: „Opowiesz mi o tym kwiatku?”. Może dzięki niemu znalazłoby się miejsce na rozmowę o tym, jak naprawdę zaczynał się dla mnie szkolny rok. Rysowanie wróciło do mnie, kiedy miałam czterdzieści lat - nie artystyczne, rysowałam by uspokoić swój układ nerwowy. Od tamtej pory pozostaje częścią mojego życia. Przez własną praktykę poznawałam obraz jako sposób wyrażania tego, co przeżywam. Dzisiaj w Psychegrafii tak ważne jest dla mnie właśnie to, żeby osoba tworząca mogła opowiedzieć o swojej pracy i nadać jej własne znaczenie.
Światło, w którym dobrze mi być
Jest jeszcze światło. Uwielbiam świece, wieczorną atmosferę zachodów słońca i nocne światło księżyca. Świąteczne światełka potrafią stworzyć klimat, w którym po prostu chcę pobyć.
To drobne elementy otoczenia, a dla mnie mają duże znaczenie. Zauważam, jak przeżywam przestrzeń: czy mam ochotę w niej zostać, rozluźnić się, posłuchać muzyki, sięgnąć po kredki. Tak rozumiem ich osobiste znaczenie dla mojego samopoczucia — poprzez to, czego doświadczam, kiedy jestem w takim miejscu. Moja wrażliwość obejmuje więc również zdolność cieszenia się tymi chwilami. Dźwiękiem struny, odcieniem na kartce, ciepłym blaskiem w oknie. Chcę pamiętać o tej części siebie równie mocno, jak o jej zmęczeniu.
Być może Ty także masz swoje dźwięki, kolory i miejsca, przy których łatwiej Ci poczuć, że jesteś u siebie. Warto dać im trochę przestrzeni w zwyczajnym dniu. Ja chcę znowu wziąć gitarę do rąk. A pewnego dnia usiąść przy handpanie i posłuchać pierwszych dźwięków, które sama z niego wydobędę. Wciąż mam tyle do odkrycia.
Dla mnie sztuka jest językiem wrażliwości. Dźwięk, obraz czy ruch pozwalają wyrazić przeżycie, dla którego dopiero szukamy słów. Wiele wrażliwych osób odnajduje w tworzeniu przestrzeń dla swojej wyobraźni, spostrzegawczości i emocji. Z połączenia tych cech z umiejętnościami oraz praktyką mogą powstawać dzieła, które głęboko poruszają innych — czasem prawdziwe arcydzieła. Badania wskazują na związek wrażliwości przetwarzania sensorycznego z twórczymi pomysłami, a jej aspektu estetycznego również z podejmowaniem twórczych aktywności. Nie trzeba jednak wykonywać artystycznego zawodu, żeby sztuka miała ważne miejsce w naszym życiu. Wrażliwa osoba może być świetną liderką, pielęgniarką, przedsiębiorczynią czy cenioną pracowniczką. Może znajdować spełnienie w organizowaniu, prowadzeniu zespołu, analizowaniu danych lub wspieraniu innych. A pośród tych zajęć potrzebować także piosenki, kilku kresek na kartce albo wieczoru z gitarą. Właśnie tak patrzę dziś na własne rysowanie. Sięgam po nie, ponieważ pomaga mi pobyć ze sobą, zauważyć emocje i dać im formę. Kontakt ze sztuką, dobrany do naszych potrzeb, może stać się częścią troski o odpoczynek i regulację emocji. Dla jednej osoby będzie to spokojne słuchanie, dla drugiej śpiew, dla kolejnej swobodny ruch ręki po papierze.
Kiedy znajduję dla tego miejsce, zyskuje moja codzienność. Pojawia się w niej więcej przyjemności, zaciekawienia i przestrzeni na odczuwanie. Moja wrażliwość może wtedy również tworzyć, zachwycać się i odpoczywać. Chciałabym, żeby każda z nas mogła odkryć taką przestrzeń dla siebie.
Psychegrafia
Grażyna Pajewska
05-807 Owczarnia
ul. Artystyczna 13
NIP: 951-197-33-75
Kontakt
biuro@psychegrafia.pl
+48 735 762 765
+48 788 234 042
Wszelkie prawa zastrzeżone © Psychegrafia, Grażyna Pajewska 2026.


