Potrzebowałam czasu, żeby wiedzieć, czego naprawdę chcę

W 2016 roku po raz pierwszy powiedziałam, że chciałabym pracować z kobietami. Pamiętam rozmowę z Justyną, która zachęcała mnie, żebym wystawiła się na targach dla kobiet. Odpowiedziałam wtedy: „Justynka, ale z czym? Przecież ja nic nie mam”.

10/13/20263 min read

W 2016 roku po raz pierwszy powiedziałam, że chciałabym pracować z kobietami. Pamiętam rozmowę z Justyną, która zachęcała mnie, żebym wystawiła się na targach dla kobiet. Odpowiedziałam wtedy: „Justynka, ale z czym? Przecież ja nic nie mam”. Dzisiaj patrzę na tamto zdanie z czułością. Pragnienie już we mnie było. Brakowało jeszcze formy, w której mogłabym je przedstawić światu. Nie znałam wszystkich odpowiedzi, narzędzi ani nazw. Wiedziałam jedynie, że coś w tym kierunku mnie przyciąga. Przez następne lata wiele się wydarzyło. Teraz mogę zobaczyć, jak tamta myśl stopniowo znajdowała wyraz w tym, co tworzę. To doświadczenie nauczyło mnie szacunku do odpowiedzi, które dopiero dojrzewają.

Zainteresowanie bywa pierwszym śladem

Czasem oczekujemy od siebie gotowej deklaracji: chcę tego, wybieram tę drogę, wiem dlaczego. Tymczasem początek może być znacznie cichszy. Do jakiegoś tematu wracamy z ciekawością. Przy pewnym zajęciu czujemy zaangażowanie. Czyjaś opowieść porusza nas tak, że długo o niej pamiętamy. Z takich doświadczeń można stopniowo poznawać własne upodobania i wartości. Dla mnie ważne stało się zauważanie, do czego powracam również wtedy, gdy nikt mnie do tego nie zachęca. Nie każdy pomysł musi od razu stać się zobowiązaniem. Mogę najpierw go poznać. Przeczytać coś, porozmawiać, spróbować niewielkiego działania. Dopiero kontakt z rzeczywistością pokazuje, jak odnajduję się w tym, co wcześniej wydawało mi się pociągające. Moja dzisiejsza praca ma w sobie wiele takich prób. Opowieści, rysunek i obrazy zyskały własne miejsce, a ich znaczenie stawało się dla mnie coraz wyraźniejsze.

Dlaczego potrzebuję chwili, zanim odpowiem?

W opisie wysokiej wrażliwości Elaine Aron zwraca uwagę na pogłębione przetwarzanie: odnoszenie informacji do wcześniejszych doświadczeń i rozważanie różnych możliwości. Może się to ujawniać również podczas podejmowania decyzji. Jest to jednak sposób opisywania pewnej tendencji, a nie zasada, według której każda osoba wysoko wrażliwa zawsze wybiera wolniej albo trafniej. Odnajduję w tej perspektywie miejsce na namysł. Kiedy propozycja dotyczy czegoś ważnego, chcę zobaczyć, jak zmieści się w moim życiu. Co będzie oznaczała za tydzień, za miesiąc? Z czego trzeba zrezygnować? Co zyskam, a jakie obowiązki pojawią się razem z tą możliwością? Sama atrakcyjność propozycji to dopiero część odpowiedzi. Równie istotne jest to, czy chcę przyjąć codzienność, która za nią stoi. Dlatego zdanie „wrócę z odpowiedzią jutro” może być bardzo uczciwe. Daje czas na zebranie informacji i pozwala rozmówcy wiedzieć, kiedy otrzyma decyzję.

Czyj głos słyszę, kiedy mówię „chcę”?

Własne pragnienia spotykają się z oczekiwaniami otoczenia. Ktoś widzi dla nas szansę. Ktoś uważa, że byłoby szkoda jej nie wykorzystać. Ktoś inny podpowiada bezpieczniejsze rozwiązanie. Każdy może mieć dobre intencje, a mimo to ostatecznie to my będziemy żyły z konsekwencjami wyboru. Pomaga mi wtedy wyobrażenie sobie zwyczajnego dnia po podjęciu decyzji. Bez uroczystego początku, gratulacji i poczucia nowości. Co będę robić? Na co przeznaczę czas? Czy w tej codzienności rozpoznaję coś dla siebie ważnego? Badania nad motywacją pokazują, że znaczenie ma zarówno treść celów, jak i powód ich realizowania. W trzech badaniach Kennona Sheldona i współpracowników oba te aspekty wnosiły niezależny wkład w wyjaśnianie dobrostanu. Warto więc pytać nie tylko, do czego dążę, ale także dlaczego właśnie do tego. Wyniki dotyczą motywacji ogólnie, nie wyłącznie wysokiej wrażliwości. To pytanie pozwala mi usłyszeć różnicę między zainteresowaniem, poczuciem obowiązku, potrzebą uznania i obawą przed rozczarowaniem kogoś bliskiego. Te motywy mogą się mieszać. Przyglądając się im, mam większą szansę świadomie wybrać.

Odpowiedź można sprawdzić w działaniu

Czas do namysłu jest cenny, ale samo rozważanie nie dostarczy każdej potrzebnej informacji. Czasem dopiero próba pokazuje, co mi odpowiada. Jedna rozmowa, krótkie doświadczenie, pierwsza wersja projektu. Zamiast decydować od razu o całej przyszłości, mogę ustalić zakres próby i moment, w którym ją podsumuję. Wtedy pytanie „czy to jest moja droga?” zyskuje oparcie w doświadczeniu. W Psychegrafii opowieść lub rysunek mogą pomóc wyrazić nadzieje i obawy związane z wyborem. Później potrzebne jest spotkanie tych odkryć z faktami, możliwościami i codziennym życiem.

Kiedy wracam do rozmowy z Justyną, widzę dzisiaj kobietę, która miała już ważne pragnienie, choć jeszcze nie umiała pokazać, co z niego powstanie. Chciałabym powiedzieć jej: możesz zacząć od tego, co już rozpoznajesz. Resztę będziesz poznawała również po drodze.

Dzisiaj potrafię opowiedzieć znacznie więcej o tym, czego chcę. A kiedy odpowiedź dopiero się kształtuje, mogę dać jej trochę czasu — i pierwszą okazję, żeby sprawdziła się w życiu.