Zrozumieć wysoką wrażliwość & Psychegrafia

I OGÓLNOPOLSKI PROJEKT BADAWCZY

„PSYCHEGRAFIA RYSUJ I MÓW”

I Ogólnopolski Projekt Badawczy metody Psychegrafia Rysuj i Mów™ to pierwsza w Polsce, systematyczna, prowadzona przez cały rok szkolny 2026/2027 próba zebrania rzetelnych, udokumentowanych doświadczeń ze stosowania siedmioetapowej metody w bezpośredniej pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym. W projekcie mogą wziąć udział psycholodzy i pedagodzy zainteresowani wzięciem udział w projekcie badawczym oraz specjaliści zatrudnieni lub współpracujący z placówkami uczestniczącymi w I Ogólnopolskim Programie TZR.

Budowanie podstaw metody razem z psychologami i pedagogami z całej Polski.

Pełen opis projektu, znajdziesz również w pliku PDF w załączeniu. Możesz pobrać, jeśli chcesz spokojnie zapoznać się z projektem.

Pobieram Informator

Cel projektu badawczego

  • Zebranie systematycznych, udokumentowanych doświadczeń stosowania siedmiu etapów metody w realnej pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym.

  • Zweryfikowanie, które etapy metody są najskuteczniejsze dla poszczególnych typów potrzeb i sposobów ekspresji dziecka.

  • Zbudowanie na tej podstawie formalnego, opisanego programu metodycznego, możliwego w przyszłości do certyfikacji jako odrębna metoda psychoedukacyjna.

  • Wprowadzenie do polskich placówek edukacyjnych wiedzy i praktyki opartej jednocześnie na sprawdzonych, międzynarodowych tradycjach (Drawing and Talking, Emotion Coaching) oraz na oryginalnym, autorskim wkładzie metody Psychegrafia™.

Status i uczestnicy projektu

Projekt ma status pierwszej, pilotażowej edycji ogólnopolskiej, co oznacza, że jego uczestnicy biorą udział na zasadach właściwych dla udziału w badaniu naukowym: z zobowiązaniem do systematycznego dokumentowania swojej pracy i udziału w ewaluacji, w zamian za możliwość współkształtowania metody od samych jej podstaw oraz pierwszeństwo w uzyskaniu przyszłej certyfikacji na preferencyjnych warunkach finansowych. 

Roczna struktura projektu badawczego

Struktura projektu odzwierciedla siedem etapów metody, rozłożonych na rok szkolny — każdy etap techniki poznawany jest, praktykowany i dokumentowany w oddzielnym okresie, a rok kończy się etapem integracji.

  • Każdy etap trwa 28 dni i składa się z czterech elementów: WIEDZA - ŚWIADOMOŚĆ - DZIAŁANIE - własne wykonanie i zapisywanie wniosków w dzienniku badań.

  • W każdym etapie, w ostatnim tygodniu odbywa się spotkanie na Zoom, które jest nagrywane i dodawane do zasobów programu.

  • Jednocześnie w trakcie trwania programu będą organizowane warsztaty stacjonarne (terminy zostaną ustalone ) w których będą mogli uczestniczyć chętni - nie są to warsztaty obowiązkowe, ale zalecane. Po pierwsze w ten sposób budujemy wspólnie relacje wokół projektu, a po drugie sesje na żywo zawsze wznoszą energię grupową i przynoszą niezwykłe efekty. 

Metodologia badawcza

W każdym okresie specjalista prowadzi sesje danego etapu z wybraną grupą lub wybranymi dziećmi, dokumentując przebieg pracy poprzez ustandaryzowane narzędzia:

  • Arkusz obserwacji sesji — krótki, ustrukturyzowany opis przebiegu i reakcji dziecka po każdej sesji.

  • Skala nastroju i regulacji emocjonalnej — proste narzędzie do odnotowania stanu dziecka przed i po sesji.

  • Notatki jakościowe (studium przypadku) — pogłębiony opis wybranych, szczególnie znaczących sytuacji z pracy z dzieckiem.

  • Kwestionariusz miesięczny specjalisty — refleksja nad tym, który etap i dlaczego okazał się najbardziej lub najmniej skuteczny w danym okresie.

Zebrane materiały są anonimizowane i analizowane zbiorczo przez zespół prowadzący projekt, a wnioski z całego roku posłużą do opracowania ostatecznej wersji metodyki oraz materiałów szkoleniowych dla kolejnych edycji projektu.

Rola psychologa i pedagoga w projekcie

  • Prowadzenie sesji danego etapu metody zgodnie z harmonogramem projektu.

  • Systematyczne wypełnianie arkuszy obserwacji i skal po każdej sesji.

  • Udział w comiesięcznych konsultacjach/superwizjach z zespołem prowadzącym projekt badawczy.

  • Przygotowanie krótkiego podsumowania (raportu) na zakończenie pracy z każdym etapem.

  • Udział w końcowej ewaluacji rocznej i w spotkaniu podsumowującym projekt.

Zasady etyczne i ochrona danych

Udział dziecka w sesjach prowadzonych w ramach projektu badawczego wymaga uprzedniej, świadomej zgody rodzica lub opiekuna prawnego. Wszystkie zbierane materiały obserwacyjne są anonimizowane na etapie analizy, a dane osobowe przetwarzane są wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych. Udział w projekcie na każdym etapie jest dobrowolny — zarówno dla specjalisty, jak i dla rodziny dziecka, i może zostać przerwany na życzenie rodzica bez podania przyczyny.

Co zyskuje uczestnik projektu

Psycholog i pedagog uczestniczący w projekcie zdobywają pogłębioną, praktyczną wiedzę na temat trzech tradycji pracy z emocjami dziecka (Drawing and Talking, Emotion Coaching, Psychegrafia™) oraz doświadczenie w prowadzeniu wszystkich siedmiu etapów metody, poparte systematyczną praktyką, a nie wyłącznie szkoleniem teoretycznym. Na zakończenie roku badawczego uczestnicy otrzymują zaświadczenie udziału w I Ogólnopolskim Projekcie Badawczym metody Psychegrafia Rysuj i Mów™ oraz — jako uczestnicy pierwszej, pilotażowej edycji — pierwszeństwo w uzyskaniu przyszłej, formalnej certyfikacji metody, gdy zostanie ona ostatecznie opracowana na podstawie zebranych w tym roku doświadczeń.

Dlaczego jedna technika nigdy nie wystarczy, gdy mówimy o emocjach dziecka.

Psychegrafia Rysuj i Mów™ to twórcza metoda psychoedukacji emocjonalnej dzieci w wieku przedszkolnym, oparta na przekonaniu, że emocje można pokazywać i odbierać na wiele różnych sposobów — a żadna pojedyncza technika nie jest w stanie dotrzeć do każdego dziecka jednakowo skutecznie. Jedno dziecko najłatwiej opowie o swoim smutku w formie historii. Inne narysuje go, zanim znajdzie dla niego jakiekolwiek słowo. Jeszcze inne potrzebuje bezpiecznego dystansu baśni, muzyki działającej na wyobraźnię, symbolu, który powie więcej niż zdanie, albo po prostu chwili ciszy i oddechu, by w ogóle zbliżyć się do tego, co czuje.

Metoda odpowiada na tę różnorodność sześcioma odrębnymi, a jednocześnie wzajemnie się uzupełniającymi technikami pracy z emocjami dziecka, połączonymi w siódmym, integrującym etapie w jedną spójną całość. Nie jest to jednak wyłącznie autorska konstrukcja — Psychegrafia Rysuj i Mów™ świadomie osadzona jest w trzech tradycjach: w brytyjskiej metodzie terapeutycznej Drawing and Talking, w amerykańskim podejściu Emotion Coaching Johna Gottmana oraz we własnym, autorskim dorobku metody Psychegrafia™, rozwijanym od lat w pracy z dziećmi i ich rysunkami.

Poniżej opisuje szczegółowo metodykę Psychegrafii Rysuj i Mów™ — jej trzy korzenie teoretyczne, siedem etapów pracy oraz zasady prowadzenia sesji — a w drugiej części przedstawia założenia I Ogólnopolskiego Projektu Badawczego metody, w którym psycholodzy i pedagodzy z placówek edukacyjnych biorą udział w systematycznym, prowadzonym przez cały rok szkolny procesie stosowania i ewaluacji metody w bezpośredniej pracy z dziećmi.

METODYKA PSYCHEGRAFII RYSUJ I MÓW™

Psychegrafia Rysuj i Mów™ czerpie świadomie z trzech odrębnych, sprawdzonych tradycji pracy z emocjami dziecka, łącząc je w jedną, autorską całość.

Korzeń pierwszy: Drawing and Talking (Wielka Brytania)

Drawing and Talking to brytyjska metoda terapeutyczna wywodząca się z techniki Serial Drawing, opracowanej przez dr. Johna Allana, psychoterapeutę i analityka jungowskiego, a rozwinięta w formie ogólnodostępnego programu szkoleniowego przez psychoterapeutów Michaela Greena i Marię Beagley. Metoda opiera się na założeniu, że trudne, nacechowane silną emocją doświadczenia są przechowywane w prawej, obrazowej półkuli mózgu w formie wizualnej, podczas gdy lewa półkula odpowiada za ich nazwanie i uporządkowanie słowami. Regularne, cotygodniowe sesje swobodnego rysowania, podczas których dorosły towarzyszy dziecku jako wspierający, nieinterpretujący słuchacz — jedynie odzwierciedlający to, co dziecko mówi o własnym rysunku — pozwalają dziecku we własnym tempie i bez presji zbliżyć się do trudnych treści.

Z tej tradycji Psychegrafia Rysuj i Mów™ czerpie przede wszystkim zasadę niedyrektywności: dorosły nie ocenia, nie interpretuje i nie narzuca znaczenia rysunkowi dziecka, a jego rola ogranicza się do bycia bezpieczną, uważną obecnością, zadającą wyłącznie pytania opisowe. Czerpie również ideę integracji półkul mózgowych poprzez łączenie aktywności obrazowej (rysunek) ze słowną (rozmowa) — od której zresztą metoda Rysuj i Mów™ bierze wprost swoją nazwę.

Korzeń drugi: Emotion Coaching (Stany Zjednoczone)

Emotion Coaching to opracowany przez amerykańskiego psychologa Johna Gottmana, w oparciu o wieloletnie badania nad rodzinami i regulacją emocjonalną dzieci, pięcioetapowy model towarzyszenia dziecku w przeżywaniu emocji: (1) dostrzeżenie emocji dziecka, zanim jeszcze w pełni się ujawni, (2) potraktowanie jej jako okazji do bliskości i nauki, a nie jako problemu do natychmiastowego wygaszenia, (3) empatyczne wysłuchanie i zwalidowanie uczucia dziecka, (4) pomoc dziecku w nazwaniu przeżywanej emocji słowami oraz (5) ustalenie granic dotyczących zachowania przy jednoczesnym wspólnym poszukiwaniu rozwiązania problemu. Badania Gottmana wykazały, że dzieci wychowywane przez rodziców stosujących emotion coaching osiągają lepsze wyniki szkolne, mają mniej problemów behawioralnych, rzadziej chorują i wykazują większą odporność emocjonalną oraz stabilność.

Z tej tradycji Psychegrafia Rysuj i Mów™ czerpie precyzyjną, pięcioetapową logikę towarzyszenia emocji — od jej zauważenia, przez empatyczne wysłuchanie i nazwanie, aż po odzyskanie równowagi i wspólne poszukiwanie rozwiązania — oraz fundamentalne rozróżnienie between walidacją uczucia a akceptacją zachowania: dziecko ma prawo do każdej emocji, nie każde zachowanie jest jednak dopuszczalne.

Korzeń trzeci: Psychegrafia™ — autorski wkład metody

Trzecim korzeniem jest własny, rozwijany od lat dorobek metody Psychegrafia™ — autorskie podejście łączące opowieść, baśń, rysunek, symbol, muzykę i wizualizację oraz relaksację i uważność w spójny język pracy z wyobraźnią i emocjami dziecka, osadzony w polskiej tradycji pracy z rysunkiem dziecięcym i bogaty o sześć odrębnych, uzupełniających się nurtów ekspresji, wykraczających poza sam rysunek i rozmowę.

To właśnie ten trzeci korzeń odpowiada na pytanie, dlaczego jedna technika — nawet tak skuteczna jak Drawing and Talking czy Emotion Coaching — nie wystarcza dla każdego dziecka. Psychegrafia™ wnosi do metody przekonanie, że repertuar kanałów ekspresji emocjonalnej dziecka powinien być tak bogaty, jak bogate są same dzieci — i rozszerza dwuskładnikowy model „rysuj i rozmawiaj” o dodatkowe, równoprawne języki: baśń, symbol, muzykę i wyciszenie.

Jak łączą się te trzy podejścia w jedną metodę

Synteza tych trzech tradycji nie polega na mechanicznym zestawieniu obok siebie trzech osobnych podejść, lecz na dostrzeżeniu, że każde z nich odpowiada na inny aspekt tego samego procesu emocjonalnego. Drawing and Talking dostarcza zasady niedyrektywności i bezpiecznego, wolnego od oceny towarzyszenia dziecku. Emotion Coaching dostarcza precyzyjnej, sprawdzonej badawczo struktury — kolejnych kroków, przez które emocja przechodzi od zauważenia do rozwiązania. Psychegrafia™ dostarcza bogactwa kanałów ekspresji, dzięki którym ta sama struktura może zostać zrealizowana słowem, obrazem, symbolem, dźwiękiem lub ciszą — w zależności od tego, co danego dnia i danemu dziecku odpowiada najlepiej.

KLUCZOWA ZASADA METODY

Różne dzieci różnie pokazują emocje i różnie je odbierają. Dziecko werbalne poprosimy o opowieść. Dziecko małomówne, ale wrażliwe na obraz — o rysunek. Dziecko potrzebujące dystansu — wprowadzimy przez baśń. Dziecko o bogatej wyobraźni symbolicznej — przez metaforę. Dziecko wrażliwe na dźwięk i ruch — przez muzykę i wizualizację. Każde dziecko, niezależnie od wybranego kanału, kończy sesję tym samym — powrotem do spokoju poprzez relaksację i uważność. To właśnie ta wielokanałowość, a nie pojedyncza technika, czyni metodę skuteczną dla całej, zróżnicowanej grupy przedszkolnej.

SIEDEM ETAPÓW METODY

Poniżej przedstawiam szczegółowy opis każdego z siedmiu etapów metody Psychegrafia Rysuj i Mów™: jego definicję, korzenie teoretyczne, cel psychoedukacyjny, przebieg sesji, rolę osoby dorosłej prowadzącej zajęcia, przykład zastosowania oraz wskazanie, dla którego typu dziecka dany etap jest szczególnie trafny.

Sześć technik pracy z emocją i jeden etap integrujący je w spójną całość.

Opowieść jako narzędzie rozumienia siebie.

Definicja - Etap narracyjny wykorzystuje wspólnie tworzoną opowieść jako podstawowe narzędzie rozumienia własnych emocji. Dziecko, wraz z dorosłym, buduje historię, w której bohater przeżywa emocję odpowiadającą — wprost lub metaforycznie — aktualnej sytuacji dziecka.

Korzenie teoretyczne - Łączy koncepcję tożsamości narracyjnej Dana McAdamsa i narracyjnego trybu poznania Jerome'a Brunera z drugim krokiem Emotion Coaching — potraktowaniem emocji jako okazji do bliskości i nauki, którą tu realizujemy poprzez wspólne tworzenie fabuły, a nie bezpośrednie pouczanie.

Cel psychoedukacyjny - Dziecko uczy się, że emocje mają swój przebieg w czasie — początek, punkt kulminacyjny i rozwiązanie — a więc są procesem, który mija, a nie stałym, niezmiennym stanem.

Przebieg sesji - Dorosły rozpoczyna krótką historię o bohaterze w sytuacji nacechowanej emocją zbliżoną do aktualnego stanu dziecka, po czym oddaje dziecku sterowanie dalszym ciągiem fabuły, zadając pytania otwarte („co było dalej?”, „co poczuł bohater?”).

Rola osoby dorosłej - Dorosły stosuje zasadę niedyrektywności z Drawing and Talking — odzwierciedla i powtarza to, co mówi dziecko, nie narzuca własnej wersji wydarzeń ani interpretacji emocji bohatera.

Przykład zastosowania - Dziecko, które boi się ciemności, wspólnie z dorosłym tworzy opowieść o małym stworzeniu, które również boi się ciemności w swojej norce — i samo decyduje, jak stworzenie sobie z tym poradzi.

Dla kogo ten etap jest szczególnie trafny - Dzieci werbalne, lubiące fantazjowanie i słowa, chętnie opowiadające o świecie wyobraźni.

Etap 1 — Psychegrafia Narracyjna

Praca z symbolicznym dystansem i mądrością baśni.

Definicja - Etap wykorzystujący klasyczne lub tworzone na potrzeby sesji baśnie jako formę bezpiecznego dystansu symbolicznego do trudnych emocji — dziecko odnosi się do losu bohatera baśni, a nie bezpośrednio do własnego doświadczenia.

Korzenie teoretyczne - Osadzony w klasycznej pracy Bruno Bettelheima nad znaczeniem baśni oraz w jungowskich korzeniach Drawing and Talking (dr John Allan był analitykiem jungowskim) — baśń jako zbiorowy, uniwersalny symbol, w którym dziecko bezpiecznie rozpoznaje własne przeżycie.

Cel psychoedukacyjny - Dziecko uczy się rozpoznawać i nazywać emocję bohatera baśni, zanim zostanie poproszone o nazwanie emocji własnej — jest to bezpieczny, pośredni pierwszy krok do rozpoznawania emocji u siebie.

Przebieg sesji - Dorosły opowiada lub czyta baśń zawierającą wątek emocjonalny zbliżony do sytuacji dziecka, po czym prowadzi krótką rozmowę o tym, co czuł bohater i dlaczego, nie odnosząc tego wprost do dziecka, chyba że samo dziecko zainicjuje to porównanie.

Rola osoby dorosłej - Dorosły czyta lub opowiada spokojnym głosem, powstrzymuje się od moralizowania i „wyciągania wniosków” za dziecko — pozostawia mu przestrzeń do własnych skojarzeń.

Przykład zastosowania - Dziecko przeżywające zazdrość o młodsze rodzeństwo słucha baśni o zwierzątku, które musi podzielić się swoim schronieniem z nowo przybyłym gościem, i samo dochodzi do własnych wniosków.

Dla kogo ten etap jest szczególnie trafny - Dzieci unikające bezpośredniej rozmowy o sobie, potrzebujące większego dystansu emocjonalnego niż daje narracja o „bohaterze podobnym do mnie”.

Etap 2 — Psychegrafia Baśni i Bajki

Wyrażanie emocji i myśli poprzez rysunek, kolor i formę.

Definicja - Centralny, najbardziej bezpośrednio inspirowany metodą Drawing and Talking etap metody — dziecko swobodnie rysuje, a dorosły towarzyszy mu jako uważny, nieinterpretujący słuchacz, zadając wyłącznie pytania opisowe o to, co powstaje na kartce.

Korzenie teoretyczne - Wprost z techniki Serial Drawing dr. Johna Allana oraz programu Drawing and Talking Michaela Greena i Marii Beagley — rysunek jako aktywność prawej półkuli, uwalniająca zapisane w niej obrazowo, trudne treści emocjonalne, którym towarzyszy słowna, lewopółkulowa rozmowa.

Cel psychoedukacyjny - Dziecko, które nie ma jeszcze słów na określenie swojego stanu, znajduje dla niego formę wizualną — linię, kolor, kompozycję — zanim będzie w stanie nazwać go werbalnie.

Przebieg sesji - Dziecko rysuje bez narzuconego tematu lub z bardzo ogólnym punktem wyjścia (np. „narysuj, jak się dziś czujesz”), a dorosły w trakcie i po rysowaniu zadaje pytania opisowe („co to jest?”, „co się tu dzieje?”), nigdy nie podając własnej interpretacji.

Rola osoby dorosłej - Dorosły przyjmuje rolę dokładnie tak, jak opisuje ją oryginalna metoda brytyjska: wspierającego, nieoceniającego świadka procesu, odzwierciedlającego słowa dziecka, a nie ich interpretującego.

Przykład zastosowania - Dziecko po trudnym poranku w domu rysuje serię obrazków przez kilka kolejnych sesji — kolory i kompozycja stopniowo się zmieniają, odzwierciedlając stopniowe uspokojenie, zanim dziecko jest w stanie o tym opowiedzieć wprost.

Dla kogo ten etap jest szczególnie trafny - Dzieci małe, przedwerbalne lub takie, u których w danej chwili „słowa się blokują” — rysunek jako pierwszy, najbardziej dostępny język.

Etap 3 — Psychegrafia Rysunku

Odkrywanie znaczeń ukrytych w obrazach i metaforach.

Definicja - Etap pracy z powracającymi symbolami i metaforami (np. „czuję się jak zamknięta muszla”, „mam w brzuchu kamień”) jako sposobem nazwania złożonych, trudnych do opisania wprost stanów wewnętrznych.

Korzenie teoretyczne - Osadzony w teorii archetypów i symbolu Carla Gustava Junga oraz we współczesnej teorii metafor pojęciowych Lakoffa i Johnsona, a jednocześnie stanowiący rozwinięcie czwartego kroku Emotion Coaching — pomocy dziecku w nazwaniu emocji słowami, tu wzbogaconej o język metafory zamiast wyłącznie słownictwa klinicznego („zły”, „smutny”).

Cel psychoedukacyjny - Budowanie bogatego, osobistego słownika emocjonalnego dziecka poprzez metaforę i obraz, zanim opanuje ono precyzyjne słownictwo nazywające emocje wprost.

Przebieg sesji - Dorosły pomaga dziecku znaleźć obraz lub porównanie oddające jego aktualny stan („gdyby twoje uczucie było pogodą, jaką pogodą by było?”), a następnie wspólnie rozwijają ten symbol.

Rola osoby dorosłej - Dorosły podąża za metaforą zaproponowaną przez dziecko, rozwija ją pytaniami, nie zastępuje jej własną, „lepszą” metaforą.

Przykład zastosowania - Dziecko określa swój niepokój jako „burzę w brzuchu” — dalsza rozmowa dotyczy tego, jak wygląda ta burza, czy są w niej przebłyski słońca i co mogłoby ją uspokoić.

Dla kogo ten etap jest szczególnie trafny - Dzieci starsze (5–6 lat) o rozwiniętej wyobraźni symbolicznej, które łatwo posługują się porównaniami.

Etap 4 — Psychegrafia Symboli i Metafor

Praca z dźwiękiem i wyobraźnią.

Definicja - Etap angażujący zmysł słuchu i wyobraźnię wzrokową jako dodatkowe, równoległe do słowa i rysunku kanały dostępu do przeżyć emocjonalnych dziecka.

Korzenie teoretyczne - Odwołuje się do badań nad wpływem muzyki na regulację pobudzenia emocjonalnego oraz nad rolą obrazowania mentalnego w przetwarzaniu emocji, uzupełniając werbalno-wizualny rdzeń metody (Drawing and Talking) o kanał audialno-cielesny.

Cel psychoedukacyjny - Dziecko doświadcza emocji poprzez ciało, ruch i dźwięk, a nie wyłącznie poznawczo i słownie — co jest szczególnie ważne dla dzieci silniej reagujących na bodźce sensoryczne.

Przebieg sesji - Prowadzona głosem dorosłego, krótka wizualizacja przy delikatnej muzyce, prowadząca dziecko przez wyobrażoną sytuację związaną z jego aktualnym stanem emocjonalnym.

Rola osoby dorosłej - Dorosły mówi wolno, spokojnym głosem, zostawiając przestrzeń na wyobraźnię dziecka, nie narzucając zbyt szczegółowych, zamykających obrazów.

Przykład zastosowania - Wizualizacja „chmury złości”, która wraz z opowieścią stopniowo oddala się i rozpływa na niebie, prowadzona przy spokojnej muzyce instrumentalnej.

Dla kogo ten etap jest szczególnie trafny - Dzieci silnie reagujące na dźwięk i ruch, dla których czysto werbalna lub wyłącznie rysunkowa praca bywa niewystarczająca.

Etap 5 — Psychegrafia Muzyki i Wizualizacji

Wyciszenie, obecność i kontakt ze sobą.

Definicja - Etap zamykający proces pracy z emocją — powrót do stanu spokoju poprzez oddech, dotyk i obecność w chwili bieżącej, niezależnie od tego, którym z poprzednich kanałów dziecko pracowało z emocją.

Korzenie teoretyczne - Osadzony we współczesnej wiedzy o uważności (Kabat-Zinn) i w koncepcji okna tolerancji (Siegel), a jednocześnie stanowiący praktyczną realizację piątego kroku Emotion Coaching — powrotu do równowagi i wspólnego poszukiwania rozwiązania, tu w formie cielesnej regulacji, a nie tylko rozmowy.

Cel psychoedukacyjny - Domknięcie procesu emocjonalnego: dziecko uczy się, że po nazwaniu i wyrażeniu emocji można świadomie wrócić do stanu spokoju, a nie pozostawać w niej bez końca.

Przebieg sesji - Krótkie ćwiczenie oddechowe lub dotykowe, dostosowane do wieku, kończące każdą sesję niezależnie od tego, jaki etap ją poprzedzał.

Rola osoby dorosłej - Dorosły prowadzi ćwiczenie spokojnym, niespiesznym głosem, modelując własnym zachowaniem stan wyciszenia, do którego zaprasza dziecko.

Przykład zastosowania - Ćwiczenie „balonik w brzuchu” — kilka spokojnych oddechów kończących sesję, niezależnie od tego, czy poprzedzał je rysunek, opowieść czy praca z symbolem.

Dla kogo ten etap jest szczególnie trafny - Wszystkie dzieci — jest to etap zamykający każdą sesję, niezależnie od wybranego wcześniej kanału ekspresji.

Etap 6 — Psychegrafia Relaksacji i Uważności

ETAP 7 — PSYCHEGRAFIA ZINTEGROWANA

Wszystkie sześć kanałów w jednej, spójnej sesji lub cyklu sesji.

Siódmy etap nie wprowadza nowej techniki — łączy sześć poprzednich w jedną, zintegrowaną sesję lub krótki cykl sesji poświęconych temu samemu tematowi emocjonalnemu. Dziecko może rozpocząć od opowieści (Etap 1) lub baśni (Etap 2), przejść przez rysunek (Etap 3), nazwać swój stan metaforą (Etap 4), pogłębić doświadczenie wizualizacją przy muzyce (Etap 5), a zakończyć rytuałem wyciszenia (Etap 6) — w kolejności i proporcjach dostosowanych do potrzeb konkretnego dziecka lub grupy.

DLACZEGO INTEGRACJA JEST KONIECZNA

Pojedynczy kanał ekspresji, zastosowany w izolacji, dociera tylko do części dzieci w grupie. Dopiero zintegrowana sesja — w której dziecko może wybrać najbliższy sobie kanał wejścia (słowo, obraz, symbol, dźwięk), a każda sesja kończy się tym samym rytuałem wyciszenia — sprawia, że metoda odpowiada na potrzeby całej, zróżnicowanej grupy przedszkolnej, a nie tylko dzieci najbardziej werbalnych lub najbardziej chętnych do rysowania.

Każda sesja oprócz opowieści, ćwiczeń oraz pytań, zawiera proces rysunku (lub kolorowania) co wspiera uspokojenie nadmiernych myśli, wyciszenie wewnętrzne oraz osiągnięcie spokoju, a dzięki procesowi rysowania, dziecku jest dużo łatwiej spróbować odnaleźć obraz swojej emocji. Ten proces w wieku przedszkolnym NIE JEST DIAGNOSTYCZNY, nastawiamy się na psychoedukację i pokazywanie różnych stron emocji, oraz stojącymi za nimi procesami. Tutaj też ważna jest ścisła współpraca z rodzicami, by wzmocnić proces rozumienia tego, co dzieje się wewnątrz dziecka, a ukazuje się jako zewnętrzne zachowanie.

Tydzień finałowy

codzienne spotkania z prowadzącą

Program zamyka jednotygodniowy etap finałowy — czas codziennych, żywych spotkań z prowadzącą, podczas których cała dziewięciomiesięczna praca zostaje podsumowana poprzez wspólne sesje, rozmowy i działania. To moment, w którym uczestnik nie tylko zamyka swoją drogę, ale też dzieli się jej owocami z grupą i otrzymuje bezpośrednią informację zwrotną.

Charakter badawczy programu — pierwsza edycja

Ponieważ jest to pierwsza, ogólnopolska edycja projektu badawczego poświęconego Psychegrafii, uczestnictwo w niej odbywa się na innych zasadach niż w kolejnych, przyszłych edycjach Szkoły Psychegrafii. Każdy uczestnik pierwszego rocznika staje się częścią procesu budowania metody — a to zobowiązuje do rzetelności i systematyczności po obu stronach: zarówno prowadzącej, jak i uczestników.

  • Po zakończeniu każdego z dziewięciu etapów uczestnik składa krótki raport z przebiegu własnej pracy.

  • Do raportu dołączone jest potwierdzenie ewaluacji — ustrukturyzowana informacja zwrotna o tym, jak dana technika lub temat wpłynęły na samopoczucie, myślenie i funkcjonowanie uczestnika.

  • Zebrane w ten sposób dane posłużą, po zakończeniu pierwszej edycji, do opracowania formalnych podwalin metody Psychegrafia jako spójnego, opisanego programu rozwojowego, możliwego do certyfikacji w kolejnych latach.

DLACZEGO TO WAŻNE?

Udział w pierwszej edycji projektu badawczego to coś więcej niż udział w kursie — to współtworzenie metody od samych jej podstaw. Uczestnicy pierwszego rocznika Praktyków Psychegrafii są tymi, których doświadczenie, obserwacje i szczera informacja zwrotna zdecydują o ostatecznym kształcie metody, z której w przyszłości korzystać będą kolejne roczniki.

Co zyskujesz jako uczestnik?

Poza narzędziami praktycznymi, jako uczestnik programu zdobywasz pogłębioną wiedzę na temat wysokiej wrażliwości oraz tego, jak konkretnie każda z sześciu technik Psychegrafii oddziałuje na mózg i układ nerwowy — wiedzę oscylującą między nauką, a osobistym doświadczeniem, której nie da się zdobyć wyłącznie z lektury. Dziewięć miesięcy systematycznej, prowadzonej krok po kroku pracy nad sobą kończy się nie tylko certyfikacją Praktyka Psychegrafii, lecz realną, odczuwalną zmianą w sposobie rozumienia siebie i towarzyszenia innym.

Psychegrafia Rysuj i Mów™ to twórcza metoda psychoedukacji emocjonalnej dzieci, łącząca brytyjską tradycję Drawing and Talking, amerykański Emotion Coaching oraz autorską metodę Psychegrafia™.
I Ogólnopolski Projekt Badawczy metody to zaproszenie dla psychologów i pedagogów z całej Polski do współtworzenia jej naukowych podstaw — niezależnie od miejsca pracy. Poniżej odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania.
1. Czym dokładnie jest Psychegrafia Rysuj i Mów?

To siedmioetapowa metoda pracy z emocjami dziecka, w której sześć różnych technik — narracja, baśń, rysunek, symbol i metafora, muzyka i wizualizacja oraz relaksacja i uważność — pozwala dotrzeć do różnych typów dzieci różnymi kanałami, a siódmy etap integruje je w jedną, spójną praktykę.

2. Na czym opiera się ta metoda?

Na trzech sprawdzonych korzeniach: brytyjskiej metodzie terapeutycznej Drawing and Talking (praca z rysunkiem i rozmową, integracja półkul mózgowych), amerykańskim Emotion Coaching Johna Gottmana (pięcioetapowy model towarzyszenia emocji) oraz autorskiej, polskiej metodzie Psychegrafia™, wypracowanej w wieloletniej pracy z dziecięcym rysunkiem i wyobraźnią.

3. Czy muszę pracować w przedszkolu uczestniczącym w Programie TZR, żeby dołączyć?

Nie. Projekt badawczy jest otwarty dla wszystkich psychologów i pedagogów w Polsce, niezależnie od miejsca i formy zatrudnienia — w przedszkolu, szkole, poradni, praktyce prywatnej czy innej placówce pracującej z dziećmi.

4. Jak wygląda udział w projekcie w praktyce?

Przez rok szkolny, w dziewięciu miesięcznych etapach, poznajesz i praktykujesz kolejno wszystkie siedem etapów metody w bezpośredniej pracy z dziećmi, dokumentując przebieg pracy w prostych arkuszach obserwacji i krótkich raportach miesięcznych.

5. Co zyskuję, biorąc udział?

Pogłębioną, praktyczną wiedzę oraz realne doświadczenie w prowadzeniu metody, zaświadczenie udziału w I Ogólnopolskim Projekcie Badawczym oraz pierwszeństwo w uzyskaniu przyszłej, formalnej certyfikacji metody, gdy zostanie ona opracowana na podstawie zebranych w tym roku doświadczeń.

6. Czy projekt jest odpłatny?

Tak. Udział w projekcie jest odpłatny, ale opłata jest ustalona na najniższym, możliwym poziomie. Obejmuje 9 miesięcy praktyki, materiałów, nagrań, pomocy, spotkań na zoom oraz wsparcie. Dodatkowo odpłatne są nieobowiązkowe spotkania na żywo.

Weź udział w tygodniu otwartym i sprawdź czy chcesz wziąć udział w projekcie.